W poprzednim wpisie przeanalizowaliśmy zasady opodatkowania krótkoterminowego czarteru jachtów. Kiedy jednak inwestor decyduje się na stabilniejszy model biznesowy – polegający na wynajmie jednostki na okresy kilkumiesięczne lub wieloletnie (np. w formule bareboat charter na rzecz lokalnego operatora) – przepisy podatkowe diametralnie zmieniają optykę rozliczeń.
Przekroczenie limitu 90 dni ciągłego korzystania z jachtu sprawia, że wchodzimy w reżim wynajmu długoterminowego. W tej sytuacji zasada opodatkowania w miejscu wydania jednostki przestaje obowiązywać. Kluczowe znaczenie na gruncie podatku VAT zyskuje odpowiedź na pytanie: kto jest naszym najemcą?
 
Poniższa analiza, oparta na unijnej dyrektywie VAT (na przykładzie operacji w Hiszpanii), szczegółowo rozgranicza skutki dla modeli B2B i B2C.
 
Wariant B2B: Wynajem dla firmy (np. hiszpańskiego operatora)
 
Powierzenie jachtu podmiotowi gospodarczemu na długi termin to najczęstszy wybór polskich inwestorów, którzy chcą zminimalizować zaangażowanie operacyjne za granicą. W przypadku świadczenia usług na rzecz podatników (B2B) zastosowanie znajduje fundamentalna reguła ogólna wyrażona w art. 28b polskiej ustawy o VAT (odpowiednik art. 44 Dyrektywy 112).
Miejscem świadczenia – i opodatkowania – takiej usługi jest kraj, w którym usługobiorca (najemca) posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej.
Jeśli polska spółka udostępnia jacht na rok hiszpańskiemu operatorowi czarterowemu, usługa ta jest opodatkowana w Hiszpanii. Z perspektywy polskiego wynajmującego generuje to jednak zupełnie inne skutki niż przy najmie krótkoterminowym. Polski podmiot nie musi rejestrować się do VAT w Hiszpanii, ponieważ zastosowanie znajduje unijny mechanizm odwrotnego obciążenia (Reverse Charge).
 
Obowiązki analityczne i dokumentacyjne polskiej firmy (B2B):
 

1. Polska firma wystawia fakturę bez kwoty VAT (kwota netto).
2. Na dokumencie widnieje stawka „NP” (nie podlega w kraju) oraz adnotacja „odwrotne obciążenie”.
3. Całkowity ciężar naliczenia i rozliczenia lokalnego (hiszpańskiego) podatku VAT przechodzi na operatora-nabywcę.
4. Warunek konieczny: Aby bezpiecznie zastosować ten mechanizm, polska spółka musi bezwzględnie dowieść, że jej klient działa w charakterze podatnika VAT. Wymaga to każdorazowej weryfikacji ważności hiszpańskiego numeru VAT-UE kontrahenta w unijnym systemie VIES w momencie zawierania transakcji.

 
Wariant B2C: Wynajem długoterminowy dla osoby prywatnej
 
Choć zdarza się to rzadziej, inwestor może wynająć jacht na okres powyżej 90 dni bezpośrednio osobie prywatnej. W modelu B2C zastosowanie ma inna zasada szczególna.
Miejscem świadczenia długoterminowego wynajmu środków transportu na rzecz konsumentów jest z reguły kraj, w którym ten konsument posiada stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.
 
Uwaga na wyjątek infrastrukturalny (Fixed Establishment): Dyrektywa przewiduje w tym wariancie (B2C) istotne odstępstwo dla jachtów rekreacyjnych. Jeśli polska spółka udostępnia jacht długoterminowo osobie prywatnej z terytorium Hiszpanii (np. z portu na Majorce), miejscem opodatkowania będzie Hiszpania, ale tylko i wyłącznie wtedy, gdy polska spółka posiada w Hiszpanii fizyczną siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego to miejsca usługa jest faktycznie świadczona (np. własne biuro w marinie, lokalny personel zarządczy). Jeśli takiego miejsca polska firma w Hiszpanii nie posiada, stosuje się zasadę opodatkowania w kraju zamieszkania konsumenta, co może rodzić poważne komplikacje z rejestracją VAT w kraju rezydencji nabywcy.