_default.jpg

Jednolity plik kontrolny

Jednolity plik kontrolny ( JPK) – obowiązki

 

1 lipca 2016 roku weszły w życie przepisy o Jednolitym Pliku Kontrolnym (JPK). Nowy obowiązek początkowo objął największe przedsiębiorstwa tj. zatrudniające co najmniej 250 pracowników, które generują powyżej 50 mln euro obrotu rocznie i/lub suma aktywów bilansu przekracza 43 mln euro. Od 1 stycznia 2017 r. JPK obejmie średnich i małych podatników, a 1 stycznia 2018 r. także drobnych przedsiębiorców (mikroprzedsiębiorców), zatrudniających nie więcej niż dziewięć osób.

Fiskus będzie od nich otrzymywał szczegółowe dane finansowo-księgowe. Firmy będą musiały co miesiąc przesyłać fiskusowi drogą elektroniczną, w formie JPK, swoje rejestry VAT, czyli zestawienia  transakcji zakupu i sprzedaży. Ponadto, firmy te będą zobligowane do dostarczania w formie JPK danych żądanych w związku z prowadzoną kontrolą.

Według Ministerstwa Finansów, JPK pomoże walczyć z unikaniem opodatkowania - fiskus skuteczniej wytypuje przedsiębiorstwa do kontroli, co zwiększy także wpływy do budżetu. Jednocześnie - kontrole w firmach mają być mniej uciążliwe i rzadsze. Rząd i organy podatkowe dobrze oceniają zmiany. Między innymi była wiceminister finansów, odpowiedzialna za podatki, dr Irena Ożóg uważa, że jest to pierwszy krok do kolejnych, m.in. do wyprowadzenia centralnej bazy faktur. JPK może mieć, jeżeli zostanie dobrze wdrożony, co najmniej dwie zalety. Z punktu widzenia finansów publicznych jest to możliwość stałego monitoringu tego, co się dzieje w sferze realnej, w gospodarce i możliwość szybkiego reagowania w razie zauważenia niepokojących zdarzeń. Może pozytywnie wpłynąć na bezpieczeństwo finansów publicznych i dochodów budżetowych.

Z danych MF wynika, że w styczniu 2017 do systemu przystąpi ok. 140 tys. małych i średnich firm (będą dostarczać co miesiąc ewidencję zakupu i sprzedaży VAT). W styczniu 2018 r. JPK w zakresie ewidencji VAT obejmie pozostałych podatników VAT – ok. 1,4 mln firm. Od lipca 2018 r. wszystkie mikro, małe i średnie firmy będę przekazywać pliki JPK w związku z kontrolą, co oznacza, że obowiązek ten obejmie kolejne ok. 600 tys. firm.

Do 30 czerwca 2018 roku, mikro-, mali i średni przedsiębiorcy będą mogli przekazywać dane fakultatywnie.

Warto dodać, iż Polska, wprowadzając JPK, wzorowała się na podobnych rozwiązaniach działających w innych krajach Unii Europejskiej, m. in.: Austrii, Belgii, Danii, Holandii, Litwie, Luksemburgu, Niemczech, Słowenii, Szwecji czy Portugalii, oraz to że przekazanie błędnego JPK będzie się wiązało z odpowiedzialnością karno-skarbową.

Klasyfikacja podmiotów w świetle obowiązków JPK

Poszczególne klasyfikacje definiujące podmioty jako mikro, małego i średniego przedsiębiorcę znajdują się w ustawie z dnia 4 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Poniższa tabela zawiera dane klasyfikujące przedsiębiorcę do poszczególnych kategorii. Przy obliczeniach bierze się dane, które przedsiębiorca uzyskał w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych.

 

kategoria przedsiębiorstwa średnioroczne zatrudnienie   roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych   suma aktywów jego bilansu
mikro <10 ≤ 2 mln euro  i/lub ≤ 2 mln euro
mały <50 i ≤ 10 mln euro  i/lub ≤ 10 mln euro
średni <250  i ≤ 50 mln euro  i/lub ≤ 43 mln euro
duży >250  i ≥ 50 mln euro  i/lub ≥ 43 mln euro

 

Warto dodać, iż przez wielkość zatrudnienia należy rozumieć liczbę pełnych etatów zatrudnienia w danym roku – tzw. zasada pełnych etatów. Do wielkości zatrudnienia nie wliczamy osób zatrudnionych na umowy cywilnoprawne. Nie uwzględnia się również pracowników przebywających na urlopach macierzyńskich, dodatkowych urlopach macierzyńskich, urlopach na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowych urlopach na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopach ojcowskich, urlopach rodzicielskich i urlopach wychowawczych, a także zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego.

O ile sposób przeliczenia danych kadrowych i finansowych nie sprawiają wielu trudności to niejasności pojawiają się przy weryfikacji podmiotów pod kątem powiązań z innymi podmiotami. Wątpliwości budzi sposób oceny spełnienia przesłanek zawartych w definicjach małego i średniego przedsiębiorcy. W odniesieniu do wskazanego powyżej problemu, w piśmiennictwie napotkać można na dwa przeciwstawne stanowiska. Wszystko za sprawą rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, które w kontekście udzielania pomocy publicznej wprowadza obok definicji małego i średniego przedsiębiorcy pojęcia przedsiębiorstw samodzielnych, partnerskich i powiązanych. Natomiast zgodnie z odmiennym poglądem, regulacje w/w rozporządzenia stosować należy wyłącznie na potrzeby wnioskowania o pomoc publiczną. Tym samym, regulacje rozporządzenia 651/2014 nie powinny znaleźć zastosowania przy interpretacji przepisów dot. zwolnienia z obowiązków JPK.

I choć więcej argumentów przemawia za drugim ze wskazanych stanowisk uznać należy jednak, iż ostateczne rozwiązanie wskazanego problemu leży w gestii organów podatkowych i sądów administracyjnych, które mogą nie przychylić się do przytoczonej powyżej argumentacji.