Podatek dochodowy

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi jedną z najpopularniejszych form prowadzenia działalności gospodarczej. Kluczową rolę w takiej spółce odgrywa zarząd. Istotną sprawą dla Spółki i jej władz jest zatem sposób wynagradzania osób mających prawdopodobnie największy wpływ na jej działalność.

Członków zarządu łączy ze Spółką stosunek cywilnoprawny, powstający w wyniku powołania do zarządu przez zgromadzenie wspólników (jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej). Przepisy kodeksu spółek handlowych przyznają zarządowi duże uprawnienia w zakresie reprezentacji spółki oraz prowadzenia jej spraw. Zarząd ponosi odpowiedzialność za niepowodzenia Spółki a zakres tej odpowiedzialności, który można rozpoznać na dwóch płaszczyznach: cywilnoprawnej (zobowiązania spółki) oraz publicznoprawnej (odpowiedzialność karna i karnoskarbowa) regulują Kodeks spółek handlowych i Ordynacja podatkowa. Podstawowym dokumentem prawnym łączącym członka zarządu ze spółką jest akt powołania. Na jego podstawie członek zarządu pełni swoją funkcję odpłatnie bądź nieodpłatnie. Jednocześnie sposób związania kadry zarządzającej ze spółką decyduje o konsekwencjach wynikających z zobowiązań publicznoprawnych, takich jak ubezpieczenia i podatki. Istnieją różne formy zatrudniania i wynagradzania członków zarządu za świadczoną "pracę" na rzecz spółki.

Kwestia opodatkowania przychodów osiąganych przez osoby będące członkami zarządów budzi wiele kontrowersji. Organy podatkowe zawsze przywiązywały nadzwyczajną wagę do opodatkowania wynagrodzeń członków zarządu. Członek zarządu może świadczyć swoją pracę na podstawie umowy o pracę, kontraktu menedżerskiego czy w formie działalności gospodarczej ( jednoosobowo lub w formie spółki). Poza podstawowymi rodzajami umów zawieranych z członkami zarządu i świadczeń ponoszonych na ich rzecz w praktyce często stosuje się dodatkowe formy wynagradzania np. ryczałty.

Sposób opodatkowania przychodów członków zarządu regulują przepisy podatku dochodowego od osób fizycznych. Ustawa o PIT wyraźnie określa, iż przychody otrzymywane przez te osoby (niezależnie od rodzaju zawartej umowy) są przychodami z działalności wykonywanej osobiście. Równocześnie świadczenia uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze - w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej zaliczane są do przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Konsekwencją takiego sposobu zaliczania przychodów do jednego źródła jest zastosowanie jednolitych kosztów ich uzyskania. Ustalone zostały na takim samym poziomie, jak koszty w umowach o pracę zrównując opodatkowanie członków zarządu z wynagrodzeniem z tytułu umowy o pracę.

Umowa o pracę jest chyba najbardziej powszechną formą zatrudnienia członka zarządu. Jednocześnie najbardziej kosztowną i coraz częściej kwestionowaną przez organy podatkowe. Cechują ją najwyższe obciążenia związane ze składkami na ubezpieczenie społeczne i progresywna skala podatkowa. Ponadto należy pamiętać, że członek zarządu wykonujący pracę na podstawie umowy o pracę objęty jest ochroną wynikającą z przepisów pracy, przysługuje mu wiele uprawnień pracowniczych, a jego odpowiedzialność za czynności dokonane w ramach stosunku pracy jest ograniczona.

Kontrakt menedżerski będący umową cywilnoprawną powoduje zupełnie inną odpowiedzialność niż z tytułu usług świadczonych na podstawie umowy o pracę. Menedżer odpowiada według przepisów kodeksu cywilnego, dzięki czemu odpowiadać może za rzeczywiście poniesione straty czy korzyści utracone przez spółkę. Przychody z umowy będącej kontraktem menedżerskim opodatkowane są według skali progresywnej i są tytułem do ubezpieczeń.

Członkom zarządu będącym w stosunku cywilnoprawnym ze spółką należy się zwrot kosztów z tytułu wykonywanych czynności np. zwrot kosztów podróży służbowych ( zwolniony od podatku do wysokości określonych przez prawo limitów). Innym rodzajem wynagrodzenia wypłacanego członkom zarządu jest wynagrodzenie z tytułu udziału w zarządzie (posiedzenia zarządu). Od przychodów tego rodzaju, określanych mianem diet zaliczki pobierane są według odrębnych zasad. Spółka pobiera zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 18 %. Po zakończeniu roku przychody te podlegają kumulacji z innymi i rozliczane są przez podatnika według zasad ogólnych. Formy związania członka zarządu ze spółką mogą być różnie kształtowane, w zależności od intencji organu powołującego zarząd. Wybór formy zatrudnienia ma wpływ na kształtowane stosunków wewnętrznych w spółce, na zakres odpowiedzialności członków zarządu oraz na wynik finansowy spółki poprzez obciążenie wynagrodzeniami i innymi świadczeniami ponoszonymi na rzecz członka zarządu.